Toevallig spraken mijn man en ik gisteren over onze ervaringen dat er in bejaardenhuizen, in Weesp (Oversingel), zoveel eenzame mensen wonen. Zij zijn niet gewend of hebben geen zin om mee te doen aan het activiteitenprogramma, ook al omdat nieuwkomers niet altijd gastvrij worden ontvangen. Dat heb ik zelf meegemaakt met mijn verlegen schoonmoeder, die binnen vijf minuten werd toegeschreeuwd: He, ben jij niet de dochter van de groentenboer? Ook moet er eens een einde komen aan vaste plaatsen. Als nieuwkomers in de eetzaal of knutselruimte gaan zitten of als ze een voorstelling bezoeken dan hoor je vaak: Nee, die plaatsen houd ik vrij voor mijn vriendinnen. Gaat u maar ergens anders zitten. Zo'n nieuwkomer eindigt dan nogal eens alleen in een hoekje. Het gevolg is dat iemand dan maar op haar kamer blijft waar een paar keer per dag heel snel even iemand binnenkomt. Tijd voor een praatje is er vaak niet en daar is nou juist zo'n behoefte aan. Geen clubs, wel een gezellig kopje thee. Dan zouden deze mensen al helemaal opknappen. Of Oversingel moet net als op de afdeling voor dementeren kleinschalige huiskamers inrichten ipv een grote ongezellige zaal waar kleine clubjes elkaar kunnen ontmoeten. Vaak wil een eenzame bejaarde daar wel heen. Al die vrijwilligers die nu vaak zo druk zijn met de feesten en uitstapjes zouden veel beter een roulatiesysteem kunnen maken voor persoonlijke gesprekjes. Voor het geval u roept 'doe dan mee' deel ik u mee dat ik al twee vrijwilligersbanen heb, een in een museum in Amsterdam en een in Molen De Vriendschap, bij elkaar twee dagdelen per week. Naast mijn werk, gezin enz. Vandaar. Ik wens u veel succes met uw onderzoek. Misschien zou een gedeelte van dit verhaal ook gelden voor de Wintertuin, maar de situatie daar ken ik niet.
Hoewel "Oversingel" zich goed zelf kan verdedigen, zou ik toch graag een lans willen breken voor de medewerkers. Voor zover mijn ervaring strekt, werken de meesten zich een slag in de rondte en zijn op de bewoners gericht.
Enige tijd geleden is de zaal opnieuw "aangekleed" en daarmee zeer verbeterd.
Dat neemt niet weg dat mensen zich ook in een verzorgingshuis heel eenzaam kunnen voelen. Zeker in een vanouds kleine gemeenschap als de onze, waar de ouderen elkaar van school of uit de straat kennen.
Het fenomeen van de "vaste plaatsen" speelt niet alleen in Oversingel, maar ook op veel ander plaatsen in Nederland. Overigens: ik herken het ook bij mezelf. Bij een vergadering ga ik toch vaak op dezelfde plaats zitten. En ik ben niet de enige.
Misschien een goed idee om dit in "Oversingel" bespreekbaar te maken? Zeker wat minder assertieve ouderen hebben hierbij ondersteuning nodig.
Ook in "De Wintertuin" komt dat voor. "De Wintertuin" is overigens geen verzorgingshuis, maar een gebouw waarin 60 zelfstandige seniorenwoningen en een dienstencentrum van Versa zijn gevestigd.
Het behoort tot de taken en deskundigheid van de cursusleiding om, wanneer er nieuwe leden bij een cursus komen, het "vaste plaatsenprobleem" in goedde banen te leiden.
Eenzaamheid is een drukkend en moeilijk te vatten probleem. Voor "Weesp" zelfs een speerpunt om eenzaamheid onder ouderen aan te pakken. Vaak kan dat alleen met kleine stapjes. En..met heel goed luisteren.
Gerard Herderschee,
wonen-welzijn-zorg-adviseur Versa Welzijn.